2026-04-23

КТМУда натыйжалуу байланыш семинары: Санариптик доордун жаңы коддору студенттерге баяндалды


Кыргыз-Түрк «Манас» университетинде (КТМУ) «Визуалдык байланыш доорунда натыйжалуу байланыш: Түшүнүү, түшүнүктүү болуу жана из калтыруу» аттуу семинар өткөрүлдү. Анадолу университетинин коммуникация илимдери факультетинин проф., др. Эркан Йүксел баяндамачы катары катышкан иш-чарада санариптик доордогу байланыштын өзгөргөн түзүмү, натыйжалуу билдирүү даярдоо жана жеке байланыш көндүмдөрү талкууланды. Академиялык жана административдик кызматкерлер менен студенттер катышкан семинарда Э. Йүксел байланыш чөйрөсү бул туура түшүнүү, ишенимди бекемдөө жана туруктуу таасир калтыруу процесстерин камтыган комплекстүү процесс экенин баса белгиледи.

«Натыйжалуу байланыш үчүн 4К2Э шарты»

Семинарда проф., др. Эркан Йүксел натыйжалуу байланыш пландалган жана аң-сезимдүү процесс экенине көңүл буруп, «байланыштын 4К2Э» ыкмасын катышуучулар менен бөлүштү. Э.Йүксел билдирүүнүн ийгиликтүү болушу үчүн «Эмне айтылат, эмне үчүн айтылат, кантип жеткирилет, кайсы жерде бөлүшүлөт, качан берилет жана кимге жетет?» деген суроолорго алдын ала жооп берилиши керектигин белгиледи. Байланышта билдирүүнүн мазмуну менен бирге максаттуу аудиториянын туура аныкталышы, ылайыктуу каналдын тандалышы жана убакыттын жакшы пландалышы жыйынтыкка түздөн-түз таасир этерин билдирген Э. Йүксел, бир эле билдирүү ар кандай ыкмалар менен сунушталганда таптакыр башкача натыйжаларды бериши мүмкүн экенин мисалдар менен түшүндүрдү.

«Санариптешүү байланыш процесстерин кайрадан калыптандырууда»

Санариптик трансформациянын коммуникация тажрыйбаларына тийгизген таасирине токтолгон Э. Йүксел, жеке адамдар жана мекемелер үчүн санариптик платформаларда көрүнүктүү болуу эми негизги муктаждыкка айланганын айтты. Проф., др. Эркан Йүксел ошондой эле туура максаттуу аудиторияга ылайыктуу куралдар жана таасирдүү билдирүүлөр менен жетүүнүн маанилүүлүгүнө токтолуп, санариптик чөйрөдө билдирүүнүн тез жайылышы гана жетишсиз экенин, билдирүүнүн туура түшүнүлүшү да эң аз дегенде көрүнүктүү болуу сыяктуу эле маанилүү экенин билдирди.

«Натыйжалуу байланыш - бул жөн гана сүйлөшүү эмес, түшүнүү»

Коммуникациядагы ийгилик билдирүүнү жөн гана жеткирүү менен чектелбейт деген Эркан Йүксел, каршы тарапты туура талдоо, эмпатия орнотуу жана өз ара түшүнүшүүнү өнүктүрүү процесстин ажырагыс бөлүгү экенин белгилеп: «Коммуникация процессиндеги чыныгы ийгилик каршы тарапты туура түшүнүү менен гана мүмкүн. Каршыдагы адамды укпай, контекстти аңдабай жана ар кандай көз караштарды баалабай туруп, туура байланыш түзүлбөйт», - деди. Мындан тышкары, Э. Йүксел санариптик доордо тез жооп кайтаруу адаты өскөнүнө көңүл буруп, байланышта биринчи кезекте түшүнүүгө багытталган мамиле түшүнбөстүктөрдү азайтарын жана бекем мамилелерди курууга салым кошорун баса белгиледи.

«Сөзсүз байланыш билдирүүнүн таасирин аныктайт»

Жесттер, сырткы көрүнүш жана үн кубулуштарынын байланыштагы ролун мисалдар менен түшүндүргөн проф., др. Э. Йүксел, бир эле сүйлөм ар кандай интонация жана визуалдык колдоолор менен таптакыр башка маанилерге ээ болорун, байланышта сөздөр гана эмес, сөзсүз (вербалдык эмес) элементтер да күчтүү аныктоочу фактор экенин айтты.

«Кабыл алуудагы айырмачылыктар түшүнбөстүктөргө алып келиши мүмкүн»

Кабыл алуудагы айырмачылыктар байланыш кырсыктарына алып келиши мүмкүн экенин, контекст жана жеке тажрыйба байланыш процессинде чоң роль ойной турганын билдирген Э. Йүксел, натыйжалуу байланыш үчүн ийкемдүүлүк, аң-сезимдүүлүк жана ар түрдүү көз караштарды эске алуу жөндөмүн өнүктүрүү керектигин баса белгиледи. Ишеним жараткан туруктуу байланыш моделдеринин маанилүүлүгүнө токтолгон проф., др. Эркан Йүксел, мындан тышкары ачыктык, ырааттуулук жана билдирүүнү туура башкаруу жеке жана корпоративдик деңгээлдеги ийгиликке түздөн-түз таасир этерин билдирди.