Haberler

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ) ile Anadolu Üniversitesi iş birliğinde yürütülen proje kapsamında, Türkiye ve Kırgızistan’ın finansal sistemlerindeki riskleri izlemeye yönelik Finansal Risk Endeksi (Financial Risk Meter - FRM) modelleri geliştirildi.

KTMÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Tuğsal DORUK ve Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Murat Ertuğrul’un yürüttükleri ve KTMÜ BAP tarafından finanse edilen proje kapsamında iki ülke için aynı yöntemle ayrı ayrı hazırlanan endeksler, finansal risklerin zaman içindeki değişimini incelemeyi ve ekonomik şokların etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlıyor. Çalışmayla politika yapıcıların, finansal kuruluşların ve araştırmacıların yararlanabileceği düzenli bir bilimsel gösterge sunulması hedefleniyor.

Finansal sistemde biriken riskler birlikte değerlendiriliyor

Finansal kurumlar arasındaki karşılıklı bağımlılıklar, bir kurumda ortaya çıkan sorunun diğer kurumlara yayılmasına neden olabiliyor. Bu nedenle proje, kurumların tek başına taşıdığı risklerle birlikte finansal sistemin bütününde oluşan kırılganlıklara odaklanıyor.

Bir “finansal risk termometresi” olarak tanımlanan FRM, kurumların birlikte hareket etme ve aynı dönemde finansal stres yaşama eğilimlerini dikkate alarak sistemik riski ölçmeyi amaçlıyor. Endeks değerinin yükselmesi, modelin izlediği risk ve kırılganlıkların arttığına; düşmesi ise görece azaldığına işaret ediyor.

Bu yaklaşım, kendi başına güçlü görünen bir finansal kurumun da sistem genelindeki şoklardan etkilenebileceğini göz önünde bulunduruyor. Böylece risklerin kurumlar arasındaki ilişkiler çerçevesinde değerlendirilmesine imkân sağlıyor.

Ortak yöntem, iki ülkenin risk dinamiklerini karşılaştırmaya olanak sunuyor

Proje kapsamında Türkiye ve Kırgızistan için geliştirilen iki ayrı endekste aynı metodolojik yaklaşım kullanıldı. Bu ortak çerçeve, her ülkenin finansal sistemindeki risk değişimlerinin izlenmesini ve farklı dönemlerde yaşanan ekonomik dalgalanmaların karşılaştırmalı olarak incelenmesini destekliyor.

Endekslerle finansal stresin yoğunlaştığı dönemlerin değerlendirilmesi ve risklerin zaman içindeki seyrinin görünür hale getirilmesi amaçlanıyor. Çalışma, iki üniversite arasındaki araştırma iş birliğini finansal sistemlerin izlenmesine yönelik bir uygulamaya dönüştürüyor.

Kırgızistan Finansal Risk Endeksi aylık olarak yayımlanabilecek

Çalışmanın Kırgızistan ayağı, “Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Finansal Risk Endeksi” adıyla düzenli olarak kamuoyuna sunulabilecek. Düzenli yayınla, politika yapıcılar ve düzenleyici kurumlar için finansal kırılganlıkların takibine, bankalar ve diğer finansal kuruluşlar için risk değerlendirme süreçlerine katkı sağlanabilecek. Endeksin, akademik araştırmalarda iki ülkenin finansal risk dinamiklerinin incelenmesine de kaynak oluşturması bekleniyor.

KTMÜ ve Anadolu Üniversitesi iş birliğinde geliştirilen çalışma, finansal risklerin erken fark edilmesini destekleyen, piyasalardaki risk görünümünü daha anlaşılır kılan ve düzenli güncellenen bir göstergeyi kamuoyuna kazandırmayı amaçlıyor.