KTMÜ’nün Siber Zorbalık Araştırması UNESCO Kaynak Koleksiyonunda Yer Aldı
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ) İletişim Fakültesi öğretim üyelerinin Kırgızistan’daki çocukların siber zorbalık deneyimlerini incelediği araştırma, UNESCO Sağlık ve Eğitim Kaynak Merkezi’nin “Vaka Çalışmaları ve Araştırmalar” koleksiyonuna dahil edildi. Çalışma, çocukların dijital güvenliğine ilişkin yerel bulguların uluslararası eğitim ve araştırma çevrelerine ulaşmasına katkı sağlıyor.
Doç. Dr. Niyazi Ayhan, Doç. Dr. Erdoğan Akman ve Yrd. Doç. Dr. Topçugül Narmamatova tarafından hazırlanan “Digital transformation and cyberbullying in education: an evaluation on children in Kyrgyzstan” (Eğitimde Dijital Dönüşüm ve Siber Zorbalık: Kırgızistan’daki Çocuklar Üzerine Bir Değerlendirme) başlıklı makale, 2025 yılında Taylor & Francis tarafından yayımlanan International Journal of Adolescence and Youth dergisinde yer aldı.
664 öğrencinin siber zorbalık deneyimleri incelendi
Araştırmada, 13–18 yaş aralığındaki 664 öğrenciden anket yoluyla veri toplandı. Öğrencilerin siber zorbalık deneyimleri; sosyokültürel özellikler, dijital okuryazarlık ve ebeveyn gözetimi çerçevesinde değerlendirildi.
Bulgular, düşük dijital okuryazarlık düzeyi ile siber zorbalığa maruz kalma riskinin artması arasında ilişki bulunduğunu gösterdi. Ebeveyn gözetimi ile mağduriyet arasında da ilişki belirlenirken, siber zorbalık davranışlarının kız ve erkek öğrenciler arasında farklılaştığı görüldü.
Bulgular, dijital güvenlik eğitimine yönelik ihtiyaçları ortaya koyuyor
Çalışma, çocukların dijital araçlara erişimiyle birlikte çevrimiçi riskleri tanıma ve güvenli internet kullanma becerilerinin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bulgular, okullarda dijital okuryazarlık eğitiminin güçlendirilmesi, öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun önleme çalışmalarının hazırlanması ve ebeveynlerin dijital güvenlik eğitimine katılımının artırılması için veri sunuyor.
Araştırmanın sonuçları, incelenen öğrenci grubunun deneyimlerini yansıtıyor. Çalışmanın betimleyici yapısı, belirlenen ilişkilerin doğrudan neden-sonuç ilişkisi olarak yorumlanmasına veya bulguların Kırgızistan’daki bütün öğrencilere genellenmesine imkân vermiyor.
Kırgızistan’dan elde edilen veriler uluslararası bilgi paylaşımına açılıyor
Araştırmanın UNESCO kaynak koleksiyonunda yer alması, Kırgızistan’daki çocukların dijital deneyimlerine ilişkin bulguların eğitimciler, araştırmacılar ve politika geliştiriciler tarafından erişilebilirliğini artırıyor. Böylece yerel koşulları inceleyen bir çalışma, farklı ülkelerdeki araştırmalarla karşılaştırılabilecek bir kaynak olarak uluslararası bilgi paylaşımına katılıyor.
KTMÜ İletişim Fakültesinde yürütülen araştırma, çocukların dijital güvenliğini bilimsel verilerle ele alırken siber zorbalığın önlenmesine yönelik eğitim çalışmalarının geliştirilmesine de katkı sunmayı amaçlıyor.
Araştırmanın UNESCO Sağlık ve Eğitim Kaynak Merkezi’ndeki kaydına ve makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir.
